Bilim

John Nash’in Hayatı ve Nash Dengesi Teorisi

John Nash

John Nash’in Hayatı ve Nash Dengesi Teorisi

John Nash’in hayatı, sıra dışı bir yaşam öyküsünün kahramanı ve modern ekonominin kurucularından olan bir matematik dehasının hayatını bu yazımız da  sizlere aktaracağız.

Joh NAsh ve hayatı

John Forbes Nash Jr, 1928 yılında Amerika Birleşik Devletlerinin batı virjinya eyaletinde dünyaya gelmiştir. Doğduğunda tam 3,48 ağırlığında olan Nash sağlıklı bir çocuk olarak dünyaya gelmiştir. Babası başarılı bir elektrik mühendisidir. Bir gün oğlu Nash’in duvara tropik hayvanları kusursuz çizdiğini görür ve onu ilk okula yazdırır. John Nash, yedi yaşına geldiğinde ilk deneyini babasının mikroskobu ile yapmıştı. Bahçede topladığı solucanlar, kırk ayak gibi böceklere merak salmış ve onları okula getirmiştir. Tabi bu durum öğretmeni ve arkadaşları tarafından hoş karşılanmıyordu. Nash on altı yaşına geldiğinde matematiğe merak salmış ve Eric Tample Bell‘in çıkardığı matematiğin adamları kitabı ile tanışmıştı.

Joh Nash ve yaptığı ilk deney

Nash kitapta yer alan sayıların gizemine kapılmıştı. Sayıların gizemine gitmek istiyordu burs için başvuru yapmıştı. Ancak Harvard ve Pristine üniversitesi burs isteğini ret etmişti. Nash bu duruma üzülerek Carnegie üniversitesine kaydını yaptırır. John Nash’in üniversitedeki yıllarında günde 15 saatten fazla çalışması onun ara sıra bayılmasına neden oluyordu. Nash’i hastaneye kaldırırlar ancak durumun sebebi ise çok çalışması ve düzenli beslenmemesidir. Onun geç saatlere kadar mükemmel derecede çalışması Harvard ve Pristine üniversitesi tarafından fark edilir ve John Nash’e teklif gönderirler. Bu iki üniversiteden Pristine’ı seçen Nash çalışmalarını okulun yurdunda devam etmiştir.

John Nash'in öğrencilik resimleri

John Nash 1949 yıllarında Nash dengesi adında bir teori üretmişti . Nash’in bu teorisinde kar etme hedefinde olan grupta yer alan her biri kaynağın merkezine yönelmek yerine diğer küçük kaynaklara yönelir ise bu mantıkta hem herkes kazanıyor hemde kaynağa ulaşma maliyeti düşüyor. Bu sayede ekonomide de büyük çığır açan Nash rekabet kavramını da sonsuza tek değiştirmiş oldu. O dönemlerde bir çok mevduatlı küçük bankalar açılarak büyük bankaların sahip olduğu ana para eriyince tekelleşme dönemini de sona erdirmişti. Bu sayede mevduat faizi yükselirken kredi faizi ise düşmüştü.

Nash dengesi

Matematik dehası John Nash, bu başarısını henüz fark edememişti. Çünkü 1958 yılında şizofreni hastalığına yakalanmış ve esrarengiz ajan arkadaşları ile birlikte dünyayı uzaylıların istilasında korumak için yerel gazeteleri inceleyerek şifreler çıkarmakla meşguldü. Çevresindeki arkadaşları ve eşi tarafından fark edilen bu hastalık onu 1958 ile 1978 yılları arasında hastanede tedavi görmesini sağlamıştır. 20 yıllık bir tedaviden sonra ilaç kullanmayı bırakmıştı. Bir gün Pristine’da hocalık yapmak için izin istediğinde bu izin reddedilmişti. Nash ise çalışmalarını okulun kütüphanesinde yapmaya başlamıştı. Hastalıkların belirtileri halen devam etmekteydi ama John Nash bu hastalığı yenmeyi başarmıştı.

John Nash

Hastalığı yenmesi çevresindekileri ve eşini çok mutlu etmiş ayrıca herkesin güvenini kazanmıştı. Bilgisayar dünyasına merak salan John Nash, programlama dilleri ile siyah ve beyaz taşların birbirine 15 dakika içerisinde üstünlük kurduğu Hex ve So Long Sucker adında iki oyun programladı. 1994 yılında nobel iktisat ödülünü dünya ekonomisine yaptığı tarifsiz katkıdan dolayı ismini dünya bilim tarihinde ölümsüzleştirdi. 2001‘de ayrıldığı eşi

John nash ve eşi

Alicia Nash ile tekrar barışmıştı. John Nash, Pristine üniversitesinde 2015 yılana kadar görev yapmıştır. Bir gün eşi Alicia Nash ile birlikte arabasıyla 23 mayıs 2015 yılında New Jersey eyaletinde geçirdiği kaza sonucu eşi ile birlikte hayatını kaybeder.

Yazar hakkında

Ali Mutlu

Daha önceleri Türkiye'nin tanılan iki teknoloji sitesinde editör olarak belli bir süre çalıştım. Sonrasında bir şirkette yazılım uzmanı olarak işe başladım. Şuan özel bir şirkette Ağ mühendisi olarak görev yapmaktayım. Okumayı ve yazmayı seviyorum. Kurduğum bu sitede vakit buldukça ilgili olduğum konular hakkında yazılar yazıyorum. Bilim, teknoloji, tarih gibi konulara çok merakım vardır.

Yorum yap

Yorum

  • Matematiğe hep ilgim vardı ama bir türlü başarılı olamadım. Kimi insan sözelci oluyor işte. Ama böyle insanlar paylaşımlarda yer edinebilmeli. Tarih böyle insanların başarısıyla dolu.

  • Akıl Oyunları filmini izledikten sonra John Nash’den haberim oldu, az zamanda çok işler yaptı. Birçok bilim dalı kendisini, teorilerini asla unutmayacak.

  • Böyle bir hayat yaşamış bir dahinin. Yıllardan sonra akıl hastalığından kurtulduktan sonra kaza da ölmesi çok üzücüydü. Filmi olması kimse tarafında tanınmayacaktı. Bu açıdan böyle filmlerin yapılmasını daha fazla istiyorum

  • Her gün bu denli paylaşımlar yapıyorsunuz sürekli takip ediyorum. Hiç aklıma gelmeyen kişilerin, üstadların, dahilerin hayatlarını öğreniyorum sayenizde. Yazılarınız için çok teşekkürler…

  • Ben de ilk kez Akıl Oyunları filminde görüp hayranı olmuştum, yazınızı zevkle okudum severek takip ediyorum paylaşımlarınızı…

  • Şimdi bizim gençlerimiz youtuber olmak için çabalıyor ancak 🙂 O yaşta adam neler yapmış baksanıza 🙂